MINA ASSADI  

مینا اسدی
MINA ASSADI

منشور شعر من اينست: ای وای بر زبانم ، ای وای بر زبانم ... ای وای بر زبانم اگر پاسبان سَرَم شود.

 

تماس

SWEDISH

ویدئو

مقاله

شعر

صفحه‌ی نخست

  
 



نه ... هرگزنمی خواستم و نمی توانستم بیازارم موری را که دانه کش است



از کودکی دیده بودم که چگونه با خونسردی سر گوسفندان بی زبان را گوش تا گوش می برند. دیده بودم که چگونه ، پس از ریختن یک قطره آب در حلق مرغها ، گلویشان را محکم می گیرند و سرشان را می کنند و به گوشه ی حیاط پرتاب می کنند. دیده بودم که چگونه از گنجشکان ِ کوچک، سوپ مقوی می پزند و به ما می خورانند، دیده بودم که چگونه صیادان، تورهای بزرگ را در دریا می اندازند و ماهی ها را از آب جدا می کنند.

ما کودکان تماشاگر همه ی این صحنه ها بودیم . مرغ و خروس و گوسفند و پرندگانی که صبح ها با آنها بازی می کردیم و دوستشان داشتیم ظهر سر میز ناهار، در دیس های چینی ، دراز به دراز افتاده بودند و ما گرسنه و شتابزده فریاد می زدیم: من سینه ... من ران ... من بال ... وبی هیچ مشکلی دوست و همبازی صبح را می خوردیم و سر مست و سیر به باغ می رفتیم تا با حیوانات زنده که در باغ آزادانه می چرخیدند و می چریدند بازی کنیم .دوستی ما با پرندگان و چرندگان سبب نمی شد که یکی از آنها مورد توجه خاص مان قرار گیرد و از کشته شدن و پخته شدن با سیر و پیاز و آلو و زرشک و زعفران و...معاف شود اما همین ها که بره ی کوچک تو دلی را کباب می کردند و به زور و با التماس به خورد ما می دادند تا از تغذیه خوب ، پوستمان بدرخشد و استخوانهایمان پوک نشود و قلبمان مثل ساعت بزند و مغزمان پر از فسفر حاصل از خوردن ماهی باشد و بدنمان دچار کمبود ویتامین آ، ب و ث نشود.

به ما یاد داده بودند که همیشه مراقب باشیم که هنگام راه رفتن ، مورچه ی زیر پایمان لگد نشود . هیچ شعری به اندازهِ این بیت فردوسی " میازار موری که دانه کش است که جان دارد و جان شیرین خوش است " در خانه ی ما از ارزش و اهمیت بر خوردار نبود. قلم درشت پدرم مرتب توی دوات فرو می رفت و در می آمد و این بیت ارزشمند را می نوشت، تا بر در و دیوار خانه بیاویزد و ما موظف بودیم که هر روز قبل از رفتن به دبستان ، این بیت را ببینیم و به دقت بخوانیم و آویزه ی گوشمان کنیم.

هرگز به ذهنم راه نمی یافت که یک روز خودم ، این موجودات کوچک ِ بیگناه را زیر پا له کنم . چه بر من گذشت و چه شد که به آزار مورچگان تن دادم حکایتی ست که به خواندن اش می ارزد.

***

از این جا شروع شد. هنگام گذشتن از کوچه ای ، یک مورچه ی عینکی جلوی راهم سبز شد . مودبانه سلام کرد و انگار که سالهاست همدیگر را می شناسیم در چشم به همزدنی همه ی زندگی اش را روی دایره ریخت و من که هرگز او را ندیده بودم و نمی شناختم چنان متاثر شدم که بغض گلویم را گرفت و اشک راه نگاهم را بست.
سینه ای داشت مالامال درد و اندوه ... چشمانش چشمه ی اشک بود و زانوانش ناتوان از کشیدن بار تن اش . تکیه داده بود به دیوار خانه ای ، دست بر چهره و آب از دیدگان روان ... به من فرصت تفکر و تامل نداد. در آغوشم رها شد و گریان طلب یاری کرد و من ، مبهوت از این دیدارِ نا بهنگام. گفتم که می کنم آنچه را که اومی خواهد. دستم دراز شد به سوی مورِ ناتوانی که دست کوچکش را به امید یاری به طرفم دراز کرده بود. با احتیاط آن دست ِ نرم ِ ناتوان را فشردم و پس از آن ، هر دقیقه ی زندگی ام به شنیدن ِ دردهای او گذشت و در جستجوی یافتن مرهمی برای زخم هایش .

مورچه ی دوم در یک فروشگاه راهم را بست . سومین مورچه را در خانه ی یک دوست دیدم ... ستمدیده ... سربزیر و بی آزار... مثل آن دوتای دیگر.

چهارمی و پنجمی و ششمی و دهمی و صدمی ...و همه بی نوا... بی آزار... مهربان ... و رنج دیده و ستم کشیده و نیازمند دستی ، دستانی و جان و دلی که
درک شان کند. پس از ماهی و سالی که این موران نازک دل به سامان رسیدند و نفسی تازه کردند به کشف استعدادهایشان پرداختند و عجب آنکه بیشترین شان شعر را برگزیدند و شاعر شدند ! بزرگتر ها کوتاه آمدند که مورچگان جرات ابراز وجود پیدا کنند ، بالا بیایند و بالاتر بیایند ، نه به خاطر هنر گهر بارشان ، بل ، به خاطر بی آزار بودنشان و این که جان شیرین ا شان خوش بود وسالها پیش، فردوسی توسی به ما آیندگان ، سفارششان را کرده بود. به احترام شاعر بزرگ توس ، حمایت از این جانداران ِ بی آزار از وظایف ملی ـ میهنی به شمار می رفت. من هم به پیروی از شاعرِ توس ، در برابر مورچگان سر خم کردم ، القاب و عناوین اشان را که در طبق اخلاص و بخشش به من هدیه می کردند ، نپذیرفتم و هرگزدلم نیامد که بگذارم با آن جثه ی کوچک ، کیف سنگین مرا بکشند و این به مذاق آنها خوش نمی آمد . با اصرار من و انکار آنها، بالاخره با شرمساری پذیرفتند که مرا با نام کوچکم صدا کنند... و کردند ... و صمیمی شدیم و این صمیمیت سبب شد که کم کم مورچه ها از سرو کولم بالا بروند. حالا همه ی هم و غمم این بود که مواظب باشم تا به هنگام خاراندن تنم به جان شیرین ِ نیش زنندگان آسیبی نرسانم.

بیچاره ها که غرض و مرضی نداشتند و کارشان که از سرِ کین نبود. پس به دل نمی گرفتم و با گل و لبخند به دیدارشان می شتافتم . نازک تر از گل نمی گفتم و هر روز بیش تر از روز پیش دلبسته ی این بیت نغز فردوسی می شدم.

زمین که زیر پای مورچگان محکم شد ، جان تازه ای گرفتند . حالا به دور از هیاهو ی سیاست و جنگ و بلایای آسمانی و فقر و تنگدستی ، به یاری دهندگانشان ، چنگ و دندان نشان می دادند .

این مورچه ها ، مورچه های آغاز آشنایی نبودند. سر به زیرکه نماندند هیچ ، چنان سرشان را بالا می گرفتند و چنان بر زمین پای می فشردند که انگار پیش از آنها موجود زنده ای در جهان نبوده است و پس از آنان خورشید سرد خواهد شد و نورو روشنی از جهان رخت بر خواهد بست .

مورچه ها در نشست های شان "طرح "های نو در می انداختند و در منشور شان نیش و نیشگون و نیشخند جای بزرگی داشت.

مورچه هایی که از پشت کوه آمده بودند و روستائیان خوش دل و پاک نهادی بودند و به گفته ی خودشان پیش از آنکه به سرزمین دیگری سفر کنند حتا ساق پای مادرشان را هم ندیده بودند ، بانیان خیر ِ " مبارک بادا" یی شدند که در پس آن ، همیشه یک مورچه ی زن ، گریان و پریشان و بر سر زنان و صد البته " نفرین کنان " بر جای می ماند .

اما مورچه ها با دریافت تازه ای از دمکراسی و آزادی ، همچنان می راندند و خرخویش می تازاندند و شمر هم جلو دارشان نبود .

غم خودم کم بود که از گوشه و کنار هم پچ پچ ها را می شنیدم که می گفتند: لعنت بر پدر و مادر کسی که به این مورچه ها پر و بال داد.... و اشتباه بود. که نداده بودم...و نداده بودیم . دستی دراز شد و دستی را گرفت که در حال افتادن بود ، برای بپا خواستن اش و زنده بودن اش ...همین ...و مسئولیت مورچه ها که تا قیام قیامت بر گردن ما نبود .

و اما مورچه های بی آزار دست از آزار بر نداشتند . دانه می خوردند و روز به روز پروارتر می شدندو بدون توجه به قد و قواره شان عربده می کردند و نفس کش می طلبیدند. به همه ی سوراخ ها سر می کشیدند و علم دار هر عاشورایی بودند.

من با طاقت طاق شده ، به خاطر گل روی شاعر والا مقام فردوسی توسی خشم ام را فرو می بردم و کماکان نمی خواستم بیازارم موری را که دانه کش است!

هر چه زمان می گذشت آزار مورچه های بی آزار بیشتر می شد .

از انگشتان پایم شروع کرده بودند و در لابلای آن به گشت و گذار مشغول بودند ، هر چه من هیچ نگفتم آنها به پیشروی خود ادامه دادند و تا گردنم بالا آمدند . به هرجای تنم که دست می کشیدم یک مورچه ی بینوا کمین کرده بود .کار این مورچه ها که صدتای شان توی مشتم جای می گرفتند به جایی رسیده بود که توی تنم رژه می رفتند . در همه ی سوراخ ها بودند . توی گوشهایم ، چشم هایم و چک و چارم !

دهانم پر از مورچه بود و هر گاه که به حلقم هجوم می آوردند با احتیاط تف ا شان می کردم که سرشان به سنگ نخورد و نشکند .هر چه آنها حملات شان را بیشتر و عرصه را برمن تنگ تر می کردند من صبور تر می شدم و از تصور آزار این موجودات معصوم دلم می گرفت. ساکت نشسته بودم و به تاخت و تاز مورچه گان می نگریستم و هرگز در فکر چاره نبودم ...می گفتم : بیچاره اند ... آزاری ندارند ... چه کنند ... شکم اشان سیراست و خیال اشان آسوده ... بگذار کمی بالا و پایین بپرند ... مگر چه می شود ... این جانداران کوچک هم بالاخره پیر می شوند و میر می شوند . اگرغیر از این بود که شاعر بزرگ توی مغز ما فرو نمی کرد که این ها جان دارند و جان شیرین خوش است ، بویژه که این مورچگان شاعر هم بودند .

***

شبی که از آزار ِ موران ِ ناتوان ، به فغان آمده بودم و سرم از هجوم اشان سنگین بود و چشمانم سیاهی می رفت و رژه ی مورچگان بالدار و بی بال ، کوتاه و بلند ... چاق و لاغر ، امانم را بریده بود و از شدت یاس و درد ، بیم آن می رفت که به خشم و خروش آیم و با یک یورش ِ ناگهانی ، صف ِ اتحادشان را در هم بشکنم و پوزه ی کوچک اشان را به خاک بمالم ، آزرده و ملول ، دست به دامان شیخ اجل سعدی شدم و از او توسل جستم . بیت درخشان ِ

مورچگان را چو بود اتفاق شیر ژیان را به درانند پوست

همه ی رشته هایی را که پدرم بیاری بیت معروف فردوسی بزرگ در جان و تنم تنیده و بافته بود ، به یک باره پنبه کرد.

شعر را دوباره خواندم و چند باره خواندم و از ترس و وحشت پر شدم . این موجودات کوچک بی آزار که می توانستند با اتحادشان شیر ژیان را به چهار میخ بکشند ، اگر اراده می کردند ، می توانستند مرا که نه شیر بودم و نه ژیان ، به چشم بر هم زدنی از زمین بردارند .

آیا آنها که از شیر درنده نمی ترسیدند و آهسته آهسته زیر جلدش می رفتند و پوست از کله اش می کندند، به من که ساده دلانه در دستشان بودم و در همه ی زندگی ام حضور داشتند ، رحم می کردند؟ ترسم را فرو خوردم و به فکر چاره افتادم ، هنوز دیر نبود. نگاه کردم و دیدم که این موران بینوا با تمام هارت و پورت های شان به اندازه ی یک بند انگشت من هم نیستند .

من شیر ژیان شعر سعدی نبودم ، اما این ها هم مورچگانی نبودند که فردوسی
سفارش شان را بما کرده بود .

پس با اجازه ی سعدی و با پوزش از فردوسی ، درنگ نکردم ، لباس هایم را در آوردم ، دوش آب گرم را باز کردم و همه ی سوراخ ، سنبه های تنم را از هر چه مورچه ی بینوای بی آزار پاک کردم . مورچگان ، دانه ، دانه ، در چاهک کف حمام فرو رفتند و من نفسی به آسودگی کشیدم و هر چند دیر ، یاد گرفتم که فقط این دیگران نیستند که جان دارند و جان ِ شیرین اشان خوش است .

من هم هستم .


جولای دوهزار و چهار/ استکهلم



 


فهرست

*سالگرد قتل های زنجیره ای * 

* پاسخ به یک سوال* "درباره ی مجموعه ی داستان *سه نظر در باره ی یک مرگ* 

*سه نظر در باره ی یک مرگ *  

*منظره* 

* یکی بود...یکی نبود* 

«حوا و من» 

"معشوقه "...  

برای مریم حسین‌زاده  

«دلواپس توام، اما بیمناک نیستم» 

امشب دوستی می‌میرد 

سکوتم را نکن باور 

ترانه‌ها 

تجاوز به زن بی حجاب حق مرد است  

جا کش ها 

هفت سین "کارو"... 

من به روایت من 

ترس...توبه...تواب...و تاریخ مصرف 

روز آفتابی هشت مارس 

جمعه به مکتب آورد طفل گریز پای را! 

می گویم...می نویسم...فریاد می زنم و تنها می شوم... 

نمیرد این جنگل انبوه، که آب از خون عزیزان خورد 

حیف از عمو هوشنگ 

ما خاموشان و نظم نوین جهانی 

آن گل سرخی که دادی.........درسکوت خانه پژمرد 

پشت ...و...رو (قسمت پنجم) 

پشت ...و...رو (قسمت چهارم)  

تنهایی 

فکرهای  

شما چندتا "لایک دارید"؟ 

شانزده سال گذشت 

یک پرسش و یک جواب 

این، همه ی حرف دل من نیست  

پشت ...و...رو (قسمت سوم)  

پشت ...و...رو (قسمت دوم)  

درآمد- پشت .... و ... رو 

شهلا تمام کرد 

برهنگی شاهین نجفی ...محکوم باید گردد!!! 

همه با هم به سوی خدا برویم! 

از من گفتن...از شما نشنیدن... 

حرف، حرف میاورد باد، برف...  

حرف،حرف میاورد....باد،برف 

می گویم...می نویسم...فریاد می زنم و تنها می شوم... 

در خواب نمیرید  

بدره جان و هفت شهر عشق- نویسنده ژاله احمدی 

یادش به خیر روز آشنایی  

به این گدا کمک کنید!  

و باقی بقایتان!  

او امید رضا میر صیافی بود 

«صدای گریه میاد» به یاد ویلیام خنو  

به یاد نلسون ماندلا- تبصره "دو"  

زنی که سرخ می بافت 

زخم می خوریم  

دست بوس و پای بوس و کیف کش 

میرزا آقا عسگری (مانی) درباره اشعار مینا اسدی 

آخرین دیدار  

... دگر ایشان دانند 

چاره ی کار 

آی...آی...آی...آی 

بیچاره مردم 

«آشتی» 

بی فردا 

سخنی با خوانندگان*خود کشی*  

*خودکشی* پنج... مینا اسدی  

خودکشی*چهار* 

خودکشی*سه*  

خود کشی *دو*  

خودکشی  

دلم برایت تنگ می شود  

رضا!؟  

از کابوس‌ها «دو»  

زنده باد ایرانیان استکهلم  

به جای نان، به تساوی گلوله قسمت شد...، از مجموعه‌ی نوشته‌های پراکنده کتاب درنگی نه، ...  

دلتان می‌خواهد بچه‌های مردم را بازهم سلاخی کنند؟  

... و مرگ پشت چپرهای خفته بیدار است 

کاش این حقارت را به چشم نمی‌دیدم 

از «کابوس ها»  

"چهارشنبه سوری"  

It will be possible Again, yes…. 

شرح بي شرحي ست شرح حال ما...  

ز هر طرف که شود کشته، سود اینان است  

های های حیرانم 

هرگز نمی بخشیم ... و ... هر گز از یاد نمی بریم 

همه زندگی آنست که خاموش نمیریم  

امروز هر دست به یک سنگ نیاز دارد  

من نام پرشکوه ترا مشق می‌کنم...  

بیچاره ولتر  

چگونه شیر، موش شد!  

من به دنبال شما آمده ام / مینا اسدی  

آهای آهای یکی بیاد یه شعر تازه تر بگه....  

این عوعوی سگان شما نیز بگذرد  

آی عشق ، آی عشق .... چهره ی سرخت پيدا نيست 

بماندیم و بدیدیم...  

در ستايش پای بريده ی « شاملو»  

شب تولد درياست... 

مرا ببخش ... عزیز یادها و خاطره هایم 

نه ... هرگزنمی خواستم و نمی توانستم بیازارم موری را که دانه کش است 

اولین نفر 

در سوگ زندگان